Türkiye… üç fay hattının tam ortasında, bir yanıyla Akdeniz’in sıcağını, diğer yanıyla yerin altındaki enerjiyi taşıyan topraklar. Güzelliği kadar kırılgan bir ülke burası. Yüzyıllardır nice medeniyet geçti bu topraklardan ama bir şey hiç değişmedi: yer kabuğu hep kıpır kıpırdı.
Deprem, bu ülkenin kaderinde bir kelimeden fazlası. Kimimiz sabaha karşı bir sarsıntıyla uyanıp o anı hiç unutamadık, kimimiz ekran başında donup kaldık. Türkiye’nin yakın tarihinde birçok yıkıcı deprem yaşandı ve her biri hafızalarımıza kazındı.
17 Ağustos 1999 – Gölcük Depremi: Bir Ülkenin Uyanışı
Gece saat 03:02… Herkes uykudayken yer birden kükredi. 7.4 büyüklüğündeki Gölcük Depremi, sadece Marmara’yı değil, bütün ülkeyi sarstı.
Kocaeli, Yalova, Sakarya, Düzce, İstanbul… binlerce bina yerle bir oldu, binlerce insan sevdiklerini kaybetti. 17 binden fazla can gitti, yüz binlerce kişi evsiz kaldı.
O gece sadece binalar değil, insanların içindeki güven duygusu da yıkıldı.
Ama aynı zamanda dayanışmanın, “birlikte ayağa kalkma” gücünün en büyük örneklerinden biri yaşandı. Türkiye, depremle yaşamayı öğrenmesi gerektiğini o gece anladı.
12 Kasım 1999 – Düzce Depremi: Yaranın Üstüne Bir Yara Daha
Henüz Marmara’nın yarası kapanmamışken, bu kez Düzce sallandı.
7.2 büyüklüğündeki deprem, 30 saniyede büyük bir yıkım yarattı.
Bu ikinci sarsıntı, 1999 yılını “acıların yılı” olarak hafızalara kazıdı.
Devletin ve halkın afet bilincinde yeni bir dönem başlamıştı.
23 Ekim 2011 – Van Depremi: Doğunun Sessiz Çığlığı
Yıllar sonra Türkiye’nin doğusu konuştu. Van’da meydana gelen 7.2 büyüklüğündeki deprem, 600’den fazla insanın hayatını kaybetmesine neden oldu.
O soğuk Ekim akşamında, binlerce kişi evsiz kaldı. Fakat Türkiye’nin dört bir yanından gelen yardım, yeniden “biz biriz” duygusunu hatırlattı.
Enkaz altından çıkarılan küçük bir çocuğun tebessümü, karanlık gecede bir umut ışığıydı.
30 Ekim 2020 – İzmir Depremi: Denizin Altından Gelen Sarsıntı
Ege Denizi’nde, Seferihisar açıklarında meydana gelen 6.9 büyüklüğündeki deprem, özellikle İzmir’in Bayraklı ilçesinde büyük yıkıma yol açtı.
Evlerin arasından yükselen yardım sesleri, yine o tanıdık korkuyu hatırlattı.
Ama İzmir halkı, bir kez daha dayanışmanın gücünü gösterdi. Enkaz başında tanımadığı insanlar için dua eden binlerce gönüllü, bu ülkenin kalbinin hâlâ birlikte attığını kanıtladı.
6 Şubat 2023 – Kahramanmaraş Depremleri: Asrın Felaketi
Ve 6 Şubat 2023…
Türkiye tarihine “asrın felaketi” olarak geçti.
Kahramanmaraş merkezli 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki iki büyük deprem, 11 ili yerle bir etti.
Hatay, Gaziantep, Adıyaman, Malatya, Osmaniye, Adana, Şanlıurfa, Diyarbakır, Kilis, Elazığ, Kahramanmaraş…
Bütün bir coğrafya enkaza dönüştü.
Resmî rakamlara göre 50 binden fazla insan hayatını kaybetti.
O sabah dünya bile sustu.
Ama enkazdan çıkan her hayat, yeniden doğuşun simgesi oldu.
Bu deprem, sadece binaları değil, hepimizin yüreğini sarstı fakat bir yandan da dayanıklılığın, sevginin, umudun simgesi haline geldi.
Depremlerden Çıkan Dersler: Unutmamak, Hazırlıklı Olmak
Türkiye’deki her büyük deprem, bize aynı şeyi hatırlatıyor:
Unutmak öldürür.
Güçlü binalar, doğru şehir planlaması, deprem eğitimi ve toplumsal dayanışma…
Artık sadece konuşmak değil, uygulamak gerekiyor.
Çünkü deprem, ne zaman geleceğini sormaz ama biz hazır olmayı seçebiliriz.
Yerin Altı Sarsılsa da Umut Hep Yukarıda
Bu ülke defalarca sarsıldı. Şehirler yıkıldı, hayatlar yarım kaldı, nice hikâye toprağın altına gömüldü, ama hiçbir zaman tamamen susmadık. Bir çocuğun gözyaşı, bir annenin haykırışı, bir kurtarma ekibinin elleriyle kazdığı toprak, hepsi bu ülkenin hafızasına kazındı.
Deprem, sadece yerin değil insanların kalbinin de kırılmasıdır. Her sarsıntı, bizden bir parça alır. Fakat o parça, yeniden ayağa kalkmayı öğrenmemizi de sağlar. Bu toprakların insanı yıkılsa da yerinde kalmaz yeniden kurar, yeniden yaşar, yeniden umut eder.
Deprem gerçeğiyle yüzleşmeyi, önlem almayı, unutmamalıyız çünkü unutmak, yeniden aynı acının kapısını aralamaktır. Unutan toplumlar bir kez daha yıkılır ama hatırlayanlar, geçmişin küllerinden geleceğini kurar, bir daha aynı karanlığa düşmemek için değişir.
Ve gerçek dayanışma, felaket anında ve o felaketi unutmamayı seçtiğimiz anda başlar. Yerin altı sarsılsa bile, bu ülkenin vicdanı dimdik ayakta kalmak zorunda çünkü biz ancak birbirimize tutunursak hayatta kalırız.
